Orta Asya'dan göç eden kavimlerin, daha sonra, Kafkas yaylalarından inip, Karadeniz sahillerini yurt edindikleri ve Trabzon şehrini kurdukları tahmin edilmektedir.
Trabzon’un Milattan Önce 2000 yıllarında kurulduğu, kuruluşunun Roma'nın ve Bizans’ın kuruluşundan daha eski olduğu bilinmektedir. Trabzon'un kuruluşunda Rum Pontus ya da Bizans’tan öte Türklük vardır.
Trabzon Bizans’ı yönetmiş hanedanlardan Komninos hanedanı idaresindeyken1461 yılında, Fatih Sultan Mehmet Han’ın fethiyle tekrar Türk hakimiyetine geçmiştir.
Sürmene, Araklı ve Karadere Vadisi, Trabzon'un yaşadığı bütün işgalleri de yaşamış, sıkıntılara beraberce göğüs germiş, yerleşen kavimleri de bağrında barındırmıştır. Burası Bizanslıların, Kommenlerin, Romalıların istilasına uğramış bir Türk yurdudur. Anadolu Selçuklu devletinin en parlak devrini yaşatan Alâeddin Keykubad zamanında Türk hakimiyetine girmesi için gayret edilse de bu, 1461yılına kadar gerçekleşememiştir.
17 Kasım 1914'te kadar Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Gümüşhane, Bayburt, Rize ve Artvin Trabzon Vilayetine bağlı sancaklar olarak varlığını sürdürmüştür.
Bu yıl Rus donanması Trabzon'u bombardıman ederek büyük tahribata ve can kaybına sebep olmuştur. Trabzon 8 Şubat ve 11 Şubat 1915'te Rus bombardımanı ile büyük ölçüde tahrip oldu, 1000'den fazla insan öldü. Türk kuvvetleri karada Ruslara karşı sert direniş gösterse de, Rus donanmasının denizden yaptığı yoğun bombardıman, savaş oyununu Türkler aleyhine bozmuştu. Bu sebeple Türk kuvvetleri 28 Mart 1916'da Sürmene'nin Manahos Deresi'ne doğru çekilmeye başladı. Sahilden yaptıkları yoğun top atışlarıyla Karadere Vadisinin batısında kurulan Türk siperlerini adeta yakan Rus donanması, Araklı Karadere Vadisindeki ve daha sonra Yanbolu Deresi'ndeki Türk direnişini de kırınca, 15 Nisan 1916'da tüm Trabzon gibi Araklı’da Ruslarca tamamen işgal edildi.
Daha sonra Türk ordusu 24 Şubat 1918 tarihinde Trabzon'a girdi. Trabzon'un ve Trabzonlunun 2 yıla yaklaşan esaret ve muhacirlik çilesi sona erdi. Osmanlı Devleti, Brest-Litovsk Anlaşması ile doğudaki topraklarını istiladan kurtardı.
