Rumlar Birinci Dünya Savaşı içerisinde bir yandan Ruslar hesabına casusluk yaparlarken bir yandan da Türk cephesi gerisinde düşmanca faaliyetler içinde bulundular. Rusları, Trabzon ve Samsun'u işgal etmeleri için teşvik eden Rumlar'a, Rusya tarafından bir hayli silah ve cephane yardımında bulunuldu.
Rumlar'ın Ruslar için casusluk yapmaları ve Türk birliklerini arkadan vurmaları Türk ordusu için büyük bir tehlike oluşturmaktaydı. Türk Hükümeti Rumlar'ın casusluk yapmalarının önüne geçmek maksadıyla çeşitli tedbirler aldı. Rumlar'ın kayıkçılık ve deniz yoluyla yolculuk yapmaları yasaklandı. Buna rağmen Rumlar'ın Rusya hesabına faaliyet göstermelerinin önüne geçilemiyordu. Rum faaliyetlerinin Türk-Rus savaşının sonucunu etkileyebilecek bir mahiyet alması Osmanlı'yı daha etkin bir tedbir almaya zorladı. Buna göre Türk Ordusuna savaş açan ve düşmana casusluk yapan Rumlar'ın daha güvenli bölgelere nakledilmesine karar verildi. Alınan tedbirlerle bu nakil uygulandı.
Ruslar, Doğu Anadolu üzerine yürüttükleri askerî harekâtta, Erzurum, Van, Muş ve Bitlis'i ele geçirmekle yetinmediler. Bölgede tam bir hâkimiyet için Doğu Karadeniz bölgesine de büyük bir önem veriyorlardı. Bu maksatla Trabzon istikametinde harekete geçtiler. Lyakhov komutasındaki Rus birlikleri 8 Mart 1916'da Rize'yi işgal ettiler. Trabzon üzerine yüklenmeye başladılar. Ancak bölgedeki Türk birlikleri ve gönüllüler 15-16 Nisan'da Ruslar'ı Trabzon bölgesinden çekilmeye zorladılar. Ancak Ruslar'dan cesaret alan Rum çeteleri Pontus hayaliyle Rusya'nın yanında yer aldılar.
Trabzon'da bulunan Rumlar'ın Rus karargâhına bir heyet göndererek şehre davet etmeleri üzerine iyi bir fırsat yakaladığını düşünen Rus birlikleri 19 Nisan'da yeniden Trabzon'a girdiler. Bu suretle Doğu Anadolu'nun en önemli limanı olan Trabzon, bölgedeki Rumlar'ın teşvik ve desteği ile Ruslar'ın eline geçmiş oldu.
Böylece Ruslar, Doğu Anadolu'da Ermeniler, Asurîler ve bazı Kürt gruplarından başka, Doğu Karadeniz'deki Rumlar tarafından da desteklenmiş oluyordu. Her ne kadar Ruslar hesabına casusluk eden kişiler daha güvenli bölgelere nakledilmişlerse de bu kez nakle uğramayan Rumlar'ın faaliyetleri tehlikeli bir durum arzetmeye başladı.
Özellikle Giresun bölgesinde bulunan Rumlar, Ruslar'a büyük destek sağlıyordu. Bunun üzerine bölgede otoriteyi sağlamak maksadıyla bölgenin Milis Kuvvetleri Komutanı Topal Osman Ağa, görevlendirildi. Görevini başarıyla yapan Topal Osman Ağa, yakaladığı bir Rum casus grubunu bölgedeki 37. Tümen Komutanlığına teslim etti.
