Üretici, emeğinin karşılığını alamadığını belirterek tepki gösteriyor. “Biz topluyoruz, biz yoruluyoruz, biz masraf ediyoruz ama fiyatı başkası indirip çıkarıyor” diyen üreticiler, piyasadaki ani dalgalanmalara anlam veremiyor.
Özellikle “emanet fındık” sistemi yeniden tartışma konusu oldu. Üretici, depolama imkânı olmadığı için ürününü tüccara bırakmak zorunda kalırken, bu durumun her yıl fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğu iddia ediliyor. Birçok üreticiye göre sistem artık kontrolsüz bir yapıya dönüşmüş durumda.
Vatandaşların tepkisi ise giderek sertleşiyor. Sosyal çevrede dile getirilen en ağır ifadelerden biri ise şu oldu:
“Utanmasalar fındığın üzerine bizden para isteyecekler!”
Üreticiye göre tablo net: fiyat yükselirken piyasaya ürün verilmiyor, düşüş başlayınca ise stoklar devreye sokuluyor. Bu durumun da fiyatı aşağı çektiği ve küçük üreticiyi zarara uğrattığı savunuluyor.
2025 yılında üretimde yaşanan ciddi düşüşe rağmen fiyatların gerilemesi ise ayrı bir tartışma konusu. Normal şartlarda arz azalınca fiyatın artması gerekirken, piyasada bunun tersinin yaşanması dikkat çekiyor.
Araklı’da üreticinin ortak cümlesi ise artık daha sert:
“Biz emeği veriyoruz, başkası parayı topluyor. Bu düzen böyle gitmez.”
Araklı’da üretici, piyasalardaki fiyat dengesizliğine isyan ediyor. Enflasyonun etkisiyle birçok tarım ürününde fiyatlar hızla yükselirken, fındıkta yaşanan sert düşüş tepki topladı.
Vatandaşlar, piyasadaki tabloyu örneklerle anlatıyor:
“1 kilo biber 400 TL olmuş ama fındık 100 TL’ye doğru tepe taklak gidiyor!”
Sezon başında 350 TL seviyelerine kadar çıkan fındık fiyatının kısa sürede 190 TL bandına gerilemesi, üreticide büyük hayal kırıklığı yarattı. Üretici, maliyetlerin arttığını ancak ürün fiyatının ters yönde hareket ettiğini söylüyor.
Özellikle emanet fındık sistemi yeniden tartışma konusu olurken, üreticiler bu yapının her yıl fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu savunuyor. Ürününü depolayamayan vatandaş, mecburen tüccara bırakıyor; ancak bu durumun piyasayı aşağı çektiği iddia ediliyor.
Araklı’da tepkiler giderek sertleşiyor. Üreticinin ortak görüşü net:
“Maliyet artıyor, enflasyon yükseliyor ama fındık düşüyor. Bu işte bir terslik var!”
Bölgedeki üretici, artık sadece fiyatlara değil, sistemin kendisine tepki gösteriyor. “Emek bizden, kazanç başkasından” sözleri ise en çok dile getirilen serzenişlerden biri haline geldi.
Üretici artık açık konuşuyor:
“Biz üretiyoruz, başkası karar veriyor. Biz yoruluyoruz, başkası kazanıyor.”
Uluslararası büyük alıcıların piyasa üzerindeki etkisi, yerli iş birlikçilerin rolü ve fiyatlamadaki dengesizlik iddiaları da tartışmaların tam merkezinde. Özellikle Nutella üreticisi Ferrero üzerinden yapılan değerlendirmeler, piyasadaki güç dengesizliğine dikkat çekiyor. Ancak üretici için isimler değişse de sonuç değişmiyor: emeğin karşılığı her yıl biraz daha eriyor.
Araklı’da artık mesele sadece fındık değil; mesele emeğin değersizleşmesi, üreticinin yalnız bırakılması ve aynı döngünün her yıl yeniden kurulması.
Ve en net cümle şu:
Bu düzen değişmedikçe, fındık değil üretici çürüyor.
