Rus Kafkas Ordusu’nun 1916 yılının başlarında gerçekleştirdiği Erzurum operasyonu planı çerçevesinde, Karadeniz sahil hattı boyunca yaptığı muharebelerde Rize işgal edildi. Rus Kafkas Ordusu’nun sağ kanadındaki muharebelerde Karadeniz’de üstünlük sağlayan Rus filosunun önemli faaliyetleri oldu. Karadeniz sahil hattında 3. Ordu birlikleri, Teşkilat-ı Mahsusa askerleri ve bölge halkından oluşan milis kuvvetlerinin insanüstü bir direnç göstermelerine rağmen denizden yapılan top atışları önceden hazırlanan güçlü Türk mevzilerinin geçilmesine neden oldu. Rize’yi dolayısıyla Rize Limanını ele geçiren Rus ordusu belirlenen bir sonraki hedef olan Trabzon için önemli bir ikmal merkezi elde etti. Rusça gazetelerde ise Rize’nin işgal sonrasında yeni hedefin Trabzon olduğunu Rus kamuoyuna büyük bir öz güven içerisinde duyuruyordu.
Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na dahil olmasıyla birlikte Karadeniz’de üstünlük sağlamaya çalışan Rus Karadeniz filosu Trabzon’u devamlı bombardımana tutmaktaydı. Nitekim 1915 yılında sık aralıklarla Rus savaş gemilerinin bombardımanına maruz kalan Trabzon halkı bu saldırılara alışmak zorunda kalarak daha ağır şartlar oluştuğunda tahliye için eşyalarını hazır bir şekilde bekletiyordu. Rus savaş gemileri bu bombardımanlarda şehrin sahil şeridine büyük zarar vermekteydi. Deniz kıyısında bulunan sivil ve devlete ait birçok bina ile camiler bombardıman sonucu tahrip edildi.
Trabzon’un Rus gemileri tarafından bombardımana tutulması Rusça gazeteler de yansıtılmaktaydı. Kavkaskoe Slovo gazetesi Büyük Savaş’ın başlamasıyla birlikte şehrin değişik tarihlerde defalarca Rus donanması tarafından bombalandığını Rus kamuoyuna duyurmaktaydı. Tiflisskiy Listok ise Erzurum’un düşmesinden sonra Trabzon halkında günlerce panik havasının oluştuğunu ve bu korkunun 12 Mart 1916 günü itibarıyla devam ettiğini aktarmaktaydı. Gazete Trabzon’da yaşayan Müslüman halkın şehirden çıkmak istediğini iddia etmekteydi. Trabzon çevresinde askeri hareketlilik yaşanırken Türk -Rus Savaşı’nın başlamasından sonra İstanbul’da kapanan Rus Arkeoloji Enstitüsü yetkililerinin ise farklı beklentileri vardı. Enstitü yetkilileri Trabzon’un işgali sonrası tarihi kalıntılarla çalışmalar yürütmek için faaliyet göstermek istiyordu. Nitekim Arkeoloji Enstitüsü Eğitim Bakanlığına yaptığı başvuruda Trabzon’un Ruslar tarafından ele geçirilmesi durumunda şehirdeki tarihi bina ve kalıntıların korunmasında hassasiyet gösterilmesini talep etmekteydi.
Rize’nin 7 Mart 1916 tarihinde işgal edilmesinden sonra General Yudeniç’in yeni hedefi Trabzon oldu. Kavkaz gazetesi Rus Sahil Müfrezesinin bir sonraki operasyonlarının amacının Trabzon olduğunu duyurmaktaydı.
Trabzon, Türk ve Rus orduları için stratejik öneme sahipti. Trabzon Limanı Türk ordusu açısından önceden olduğu gibi 16 Şubat 1916 tarihinde Erzurum’un düşmesinden sonra da Kafkas Cephesi’ne ikmal yapılan merkezlerden olma özelliğini korumaktaydı. Rus Kafkas Ordusu yönetimi ise işgal edilen Erzurum’un elde tutulması ve Anadolu’nun içlerine yapılacak diğer operasyonlar için Trabzon’u önemli bir ikmal merkezi olarak görmekteydi. 21 Şubat 1916 tarihinde Erzurum’da Rus Kafkas Ordusu yönetimi ve Rus Karadeniz Filosunu temsilen subayların katıldığı toplantıda Erzurum’un işgalinden sonra bir diğer önemli merkez olan Trabzon’un ele geçirilme kararı alındı. Bunun için Rus Karadeniz Filosuna önemli görevler veriliyordu.
1916 yılında bahar aylarında Anadolu’nun içlerine ilerlemeye devam eden Rus birlikleri yolsuz, ıssız ve yarı harap olan yerleşim yerleri ile karşılaşıyordu.
