ARAKLI KARADERE VADİSİNDE HEYELAN FELAKETLERİ
1933 Araklı,Bifara Heyelanı ; 12.12.1933 tarihinde meydana gelen bu heyelan, Bifara köy okulunun bulunduğu arazide gerçekleşmiştir. Öğlen vakitlerinde, öğrenciler teneffüste iken gerçekleşen heyelan sonucunda toprak kütlesi okulun üzerine yığılmış ve öğretmenler odasının bir kısmına hasar vermiştir. Olay esnasında bahçede bulunan öğrenciler kaçışmış olsa da Aho (Ayvadere) köyünden Hasan isimli 10 yaşındaki bir çocuğun büyük bir taşın altında kalarak öldüğü raporlara kaydedilmiştir.
1963 Araklı,Yoncalı Köyü Kaya Heyelanı ; 11.02.1963 tarihinde Araklı ilçesi Yoncalı köyünde İsmail Akgöl adlı vatandaş kaya düşmesi sonucunda ölmüştür.
31.01.1964 tarihinde Araklı ilçesi Dağbaşı; nahiyesinde seyir halinde olan bir kamyonetin üzerine Şimşirli hanları mevkiinde düşen kaya parçası nedeniyle 2 kişi ölmüş 2 kişi de ağır yaralanmıştır.
1966 Araklı,Köprüüstü Heyelanı: 1966 senesinde Araklı ilçesine bağlı Köprüüstü (Büyük Ayven) köyünde büyük bir heyelan afeti meydana gelmiş ve TBMM’de Trabzon milletvekili Ali Rıza Uzuner tarafından dile getirilmiştir. Tutanaklardan heyelanda can kaybı olup olmadığı öğrenilememekle birlikte köydeki 120 evden 104’ünde hasar oluştuğu belirtilmiştir. Trabzon milletvekili Uzuner köyün arazisi müsait başka bir alana taşınmasını önermiştir.
1969 Araklı,Kestanecik Köyü Kaya Heyelanı; 14.08.1969 tarihinde Araklı ilçesinin Kestanecik köyünde, değirmene tahıl öğütmek için giderken oluşan kaya düşmesi nedeniyle 1 kadın ölmüştür. 1969 Araklı,Dağbaşı Kaya Heyelanı; 28.04.1969 tarihinde Araklı ilçesinin Dağbaşı bucağı, Kayaiçi köyünde çobanlık yapan 60 yaşındaki 1 kişi, dağdan kopup gelen kaya parçasının isabet etmesi nedeniyle ölmüştür.
1979 Araklı,Bereketli Heyelanı; 11.05.1979 tarihinde Araklı ilçesi Bereketli köyü Dere Mahallesi’nde meydana gelen bu heyelan sonucunda birkaç bina yıkılmıştır.
1979 Araklı,Pervane Heyelanı, Araklı ilçesi Pervane köyü Ahmetler-Konaklı mahallelerinde 25.06.1979 tarihinde heyelan olmuş ve bazı konutlar hasar görmüştür.
1990 Araklı Heyelanı; 02.05.1990 tarihinde Araklı ilçesinde aşırı yağışlar sonucu kayan toprak 1 kişinin ölümüne neden olmuştur.
1992 Araklı Köprüüstü Heyelanı;Araklı ilçesi Köprüüstü köyü merkez mahallesinde heyelan oluşmuş, afetten etkilenen 4 hane ilçe merkezinde başka bir yere taşınmıştır.
1992 Araklı Taşgeçit Heyelanı; Araklı ilçesi Taşgeçit köyü, Demircili ve Düzler mahallelerinde 02.06.1992 tarihinde heyelan olmuş, heyelandan etkilenen 16 hane yine aynı ilçe içerisinde başka bir yere taşınmıştır.
1993 Araklı Keçikaya Heyelanı; 07.07.1993 tarihinde Araklı ilçesi Keçikaya köyü Sırt Mahallesi’nde heyelan vuku bulmuş ve heyelandan etkilenen 17 hane yine aynı ilçe içerisinde başka bir yere taşınmıştır.
1996 Araklı, Kayaiçi Heyelanı; 20.04.1996 tarihinde Araklı ilçesi Kayaiçi köyünde gece saatlerinde yoğun yağmurun etkisiyle meydana gelen heyelanda, 1 cami, 2 ev ve 3 işyeri toprak altında kalmıştır. Heyelan bölgesinin erken boşaltılması can kayıplarını önlemiştir.
2012 Araklı ,Aytaş Heyelanı ; 08.06.2012 tarihinde aşırı yağış sonucu Trabzon’un Araklı ilçesi Aytaş köyüne bağlı Kıyıdış Boğazı mezrasında meydana gelen heyelanda, anne ile kızının yaşadığı tek katlı ahşap ev toprak altında kalmıştır. Kıyıdış Boğazı mezrasının dağın zirvesine yakın bölümünde yağmurun da etkisiyle heyelan meydana gelmiştir. Kayan toprak kütlesinin yaklaşık 100 metre sürüklediği evde 2 kişi hayatını kaybetmiştir.
ARAKLI KARADERE VADİSİNDE SEL FELAKETLERİ
1975 Araklı Seli: 16.08.1975 tarihinde Araklı ilçesi, Tosunlu nahiyesi, Cevizli mevkiinde fazla yağmur nedeniyle Piri ırmağı taşmış, YSE’ye ait 50 tonluk su deposu patlamış, 1 cami, 3 dükkân ve 1 beton köprü tahrip olmuştur. Ayrıca Tosunlu nahiyesinden 1 kişi sele kapılarak ölmüştür
2004 Araklı Seli; Doğu Karadeniz Bölgesi’nde 8-10 Haziran 2004 tarihleri arasında periyodik olarak devam eden yağışlar, Trabzon, Araklı, Karadere ve Arsin, Yanbolu dereleri havzalarında 10 Haziran 2004 günü saat 15.30-18.30 arası etkili sağanak yağış haline dönüşmüş ve taşkınlar yaşanmıştır. Yaşanan bu taşkınlar aynı zamanda Araklı ilçesi, Değirmencik köyü ve civar köylerde etkili olmuştur. Araklı ilçesi Karadere vadisinin 6. Kilometre’sin de Ayvadere mevkiinde bulunan Kaşıkçı Deresi’nin taşıdığı malzeme ile yol güzergâhındaki menfezin tıkanması sonucu taşkınlar oluşmuş ve 2 km’lik bir güzergâhtaki tarım arazileri ile KARYAP adı altında faaliyet gösteren fabrika ve 15 adet evin zemin katlarını su basmıştır. Ayrıca bu bölümde mahalle içi geçiş köprüsü tahrip olmuş, 50 adet arı kovanı taşkınlara maruz kalmıştır
2019 Araklı,Çamlıktepe Seli; 18.06.2019 tarihinde yağan aşırı yağışlar sebebiyle Araklı Çamlıktepe, Yüceyurt ve Yeşilyurt mahallelerinde sel ve heyelanlar meydana gelmiştir. Meydana gelen sel afetinde köprü, menfez, HES yapıları ve yollar hasar görmüş, mahallelerde ve Araklı-Bayburt karayolunda uzun süre ulaşım sağlanamamıştır. Çamlıktepe ve Yüceyurt derelerinde meydana gelen sel sonucunda ise Çamlıktepe Mahallesi’nde 10 kişi hayatını kaybetmiştir.
Taşkının mali boyutuna bakıldığında ise; Çamlıktepe Mahallesi’nde 7 konut, 1 iş yeri, 1 depo ve 2 kamu binasının yıkıldığı, 11 konut ile 3 iş yerinin ağır hasar aldığı ve 7 büyükbaş, 3 küçükbaş hayvanın telef olduğu tespit edilmiştir. Yeşilyurt Mahallesi’nde de etkili olan taşkında 25 kovan zarar görmüştür. Yeşilyurt’ta 30, Yüceyurt’ta 20, Çamlıktepe’de ise 60 dekar fındık arazisi tahrip olmuştur. Konu ile ilgili Karadeniz Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından hazırlanan rapora göre: 18 Haziranda yaşanan sel ve taşkınlar sonrası yapılan çalışmalarda yağışlar esnasında meydana gelen heyelan sonucu akarsu yatağında oluşan setin gerisinde biriken büyük hacimdeki suyun, seddin yıkılması ile serbest kaldığı ve sel ve taşkına neden olduğu belirtilmektedir. Havza yukarı kesimlerinde aşırı yağış, zemin doygunluğunu artırarak, heyelana neden olmuş, 7-8 metre yüksekliğinde set meydana gelmiş, bu set gerisinde biriken su, setin yıkılması ile taşkına yol açmıştır. Dere yataklarına müdahale edilmesi, dere yatağının hafriyat malzemeleriyle doldurulması, dere en kesitinin değiştirilmesi taşkın şiddetini artıran nedenler olarak değerlendirilmiştir. Yine taşkının meydana gelmesinde havza yukarı bölümlerinde şiddetli yağış ve buna bağlı olarak meydana gelen heyelanların ve taşımının büyük etkisi olduğu değerlendirilmiştir. Sel-taşkının afet boyutunda sonuçlara neden olmasında yıkılan HES’e ait malzemenin dere yatağını doldurmasının da etkili olduğu düşünülmektedir. Çalışma alanında ormanların fındık bahçelerine dönüştürülmesi, yapıların dere yatağına oldukça yakın konumlandırılması afetin diğer nedenleri arasında gösterilmiştir.
Aslında bu afetten 5 gün önce 13.06.2019 tarihinde Karadere vadisinde bulunan Çamlıktepe ve Yüceyurt köylerinde yerleşim yerlerini içerecek şekilde memba taşkınlar ve lokal heyelan meydana gelmiştir. Yaşanan taşkında can kaybı yaşanmamışsa da 1 ev, 1 okul ve 1 ahırın zarar gördüğü belirlenmiştir.
