Sürmene'nin 5km doğusundaki bölgede, Hacı Yakupoğlu Memiş Ağa Konağı olarak bilinir. 1856'da Hacı Yakupoğlu Memiş Ağa tarafından yaptırıldı. Günümüze kadar orijinalliğini korumuştur. 2000 yılında Trabzon Valiliği ve Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü işbirliğiyle restore edilmiştir.
Memiş Ağa, 18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan ünlü bir ağa ve devlet adamıdır. Özellikle Kırım'da önemli bir rol oynamış, Rusya ile mücadelede destek sağlamıştır. Osmanlı tarafından görevlendirilen Memiş Ağa, özellikle 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Osmanlı’ya büyük faydalar sağlamıştır. Halk arasında 'savaşçı ağa' olarak bilinirdi ve kahramanlık öyküleriyle anılırdı.
Osmanlı devleti idari açıdan eyaletler halinde yönetilmiştir. Eyaletlerin başındaki valiler, bazen imkansızlıklar yüzünden, yönetmekte güçlük çekerlerdi. Devlet adına vergi toplayacak ve güvenliği sağlayacak yardımcılara ihtiyaç duyarlardı. Bu yardımcılar, o yörede sözü geçen, güçlü, varlıklı kişiler arasından atanırdı.
Memiş Ağa, 1799 veya 1804 yılında, Sürmene'nin Balıklı (Civra) köyünde doğdu. Bölgenin son Baş Timar Ağası olan Hacı Yakup Ağa'nın oğludur. Anne tarafı ise Kırımda yerleşik Kırım Türklerinden Hacı Yakupoğulları kavmine mensuptur. Aşiret ağalarının tacizlerinden sıkılan Yakup Ağa 1814 Yılında İstanbul'a, oradan da Romanya'ya göç etmiştir. Memiş Ağa ise 15 yaşında Trabzon'a dönmüştür. Cesur bir delikanlı olan Memiş Ağa, babasını memleketten uzaklaştıranlarla mücadele etmiş ve bölgenin kontrolünü ele geçirmiştir.
Fatih Sultan Mehmet 1461 yılında, Pontus’u yıkarak Trabzon'u ele geçirince, Fetih sonrasında Kırım'da yaşayan Türkler, Doğu Karadeniz sahillerine gelmiştir. Aileler birbirlerinden kız alıp vermiştir. Bölgenin Türk nüfusu bu şekilde büyümüş, buranı köklü aileleri haline gelmiştir. Hacı Yakupoğulları'nın büyük bir bölümü Sürmene kazasının Civra köyü, Kastel deresinin batısında, Kastelli mevkiinde, Hacı Yusufoğlu ve Hacı Tahiroğulları da Kastel deresinin doğusunda yerleşmişlerdir.
Trabzon bölgesinde ağa adıyla bilinen bu görevlilerden biri Memiş Ağa idi. Hacı Yakupoğlu sülalesi, 1700'lerin sonlarında namını daha da duyurmuş. 1800 başlarında da Trabzon Valisi tarafından Sürmene ve çevresi için idari görev verilmişti. Tarihçiler, Memiş Ağa'nın Hacı Yakup'un en büyük oğlu olduğundan söz ederler. Ayrıca yüklendiği ağalık görevini de başarıyla sürdürerek çeşitli yararlılıklar gösterdiğini yazarlar. Memiş Ağa 1819 yılından itibaren Osmanlı Hükümeti tarafından Ayan Ağalığına kabul edilerek görevlendirilmiştir. 1824 tarihi itibariyle, Memiş Ağa'nın Ayan Ağalığı yeni yetkilerle daha da güçlü konuma gelmiştir. Bununla beraber komşu yerleşim alanlarının idaresi de Memiş Ağa'ya devredilmiştir. 1846 yılında Yüzbaşı rütbesi verilerek silahlı kuvvetlerin bölgedeki temsilcisi olmuştur. Memiş Ağa'ya verilen başka bir görev de,1854 yıllarında asker kaçaklarını tespit ve teslim etmektir.
Hükümet yanlısı olarak hareket eden Yakupoğulu Memiş Ağa, bu olaydan sonra daha da güçlenmiştir. Daha sonra zenginleşerek Kastel mevkiindeki Memiş Ağa Konağını yaptırmıştır. Konak, Memiş Ağa'nın Yüzbaşı rütbesi ile ödüllendirilip Silahlı Kuvvetlere katılmasından on yıl sonra yaptırılmıştır.






























