Araklı’nın en zengin gastronomi kültürü özellikle haşlama, güveç ve et dönerdir.
Ayrıca sulu yemek çeşitleri, yöresel tatları deneyimlemek isteyenler için cazip birer alternatiftir.
ARAKLI HAŞLAMASI
Dana incik suya konularak bir taşım kaynatılır, ortaya çıkan bu su dökülür. Ardından incikler tereyağında dış kısımları mühürlenecek şekilde tencerede kızartılır ve hemen suyu verilir. Su, kaynamaya başladığı anda halka doğranmış havuçlar ilave edilerek pişirme işlemi devam ettirilir. Et pişmek üzere iken soğan, biber ve patates eklenir. Bütün malzemelerin pişirim kontrolü yapılarak tuz atılır ve tencerenin altı kapatılır. Kıyılmış maydanozlar yemeğin üzerine atıldıktan sonra haşlama artık tüketime hazırdır. Haşlama, aslında bir yemek olmasına rağmen genelde Araklı’da sabahları esnafın veya haşlama müdavimlerinin çorba niyetine tükettiği bir üründür. Bu lezzete tezgâhta satılırken içerisine etinden de konulması istendiği takdirde yemek, et istenmediği takdirde ise çorba fiyatı ödenmektedir. Çorba olarak tüketilecekse “haşlama suyu”, yemek olarak tüketilecekse “haşlama” diye istenir. Araklı usulü haşlamayı diğer haşlamalardan ayıran en önemli özellik içerisinde meyane bulunmamasıdır. Diğer haşlamalar gibi un veya yoğurtla kıvam verilmemekte aksine daha duru yani berrak bir sos yapısı bulunmaktadır. Soğan, müşteriler tarafından özellikle tabaklarında görülmek istendiğinden ötürü iri ve diri olmalıdır. Üzerine kıyılmış maydanoz eklenmesiyle lezzeti daha da artan haşlama, ekşi mayalı Trabzon ekmeğiyle birlikte mükemmel bir ikili oluşturmaktadır.
ARAKLI GÜVECİ
Güveç yemeğinin yapımında kullanılan bütün malzemelerin öncelikle doğranması gerekmektedir. Et, iri parçalar, soğan, domates ve patates ayva dilimi hâlinde doğranır. Havuç ve sivri biber ortadan ikiye bölünür. Tüm bu malzemeler bir kap içerisinde güzelce harmanlanır. Daha sonra bütün malzemeler güveç kabının içerisine yerleştirilir. İki bardak civarında su, en üstüne de tereyağı bütün hâlde konulur ve kapağı kapatılır. Ardından bir parça hamurla birlikte kapağın etrafı iyice sızdırmaz hâle getirilir ve fırına verilir. Yüksek ısıda olmayan bir fırında yaklaşık 2 – 3 saat civarında pişirilir.
ARAKLI DÖNERİ
Araklı'da et döner, özel bir lezzete sahip olup, ustaların maharetli ellerinde hazırlanır. Genellikle sadece döner odaklı sunulan bu lezzet, isteğe bağlı olarak pilav üstü de servis edilebilir. Yaprak dönerin aksine, kıyma içermeyen ve etlerin yaprak şeklinde dizilerek pişirilmesiyle öne çıkan bir dönerdir. Bu dönerin lezzeti, pek çok kişiyi defalarca Araklı'ya gitmeye teşvik edecek kadar meşhurdur.
Döner için kullanılacak et, genç dana eti olmalıdır. Lokantacılar, “Etin en iyisi dönerde, geri kalanı ise haşlama ve kuru fasulye yemeğinde kullanılır,” derler. Marinasyon işleminde domates (kışın salça), kıyma makinesinden geçirilmiş soğan, yoğurt, tuz, karabiber ve az miktarda su kullanılır. Şişe takılmak için açılan dana yapraklar, bu marine içerisine yatırılarak 13-14 saat civarında bekletilir.
Bu süre sonunda yaprak etler döner şişine takılmaya başlanır. Yaprakların arasına lezzet vermesi amacıyla ince ince açılmış kuyruk yağı konulmalı, döner şişinin en üstü kuyruk yağıyla kapatılmalıdır.
Böylece, piştikçe eriyen yağ etin içerisine yavaş yavaş işlemektedir. 2 saat şişte bekletilmesinin ardından yakılan döner ocağında döner etinin dış yüzeyi mühürlenir ki etin suyu içerisinde kalır. Bu şekilde ağır ağır pişirilir. Burada amaç etin suyunu kaçırmamaktır. Eğer su salarsa döner yavan ve kuru bir hâl alır. Müşterinin hakkı dönerciye, dönercinin hakkı müşteriye geçmesin diye, Araklılı ustalar döner ocağının yanında bir adet küçük terazi bulundururlar.
Döner terazide tartılarak tabağa veya tırnaklının arasına konulmakta, müşteriye o şekilde ikram edilmektedir. Bu uygulama Araklılı dönercilerin yazılı olmayan ahlak kurallarıdır.
Araklı’da yıllardır kaliteden ödün vermeyen lokantalar bulunur. Bunların en meşhuru Devran Lokantasıdır. İlçeye ilk defa gelen misafirler bu işletmeye uğramadan dönmezler.
Örneğin: Ömür Akkor, yemek araştırmacısı ve seyyah kimliğiyle tanınan bir şeftir. Zennup 1884 restoranının kurucu şefi olan Ömür Akkor, Anadolu mutfağının zenginliğini keşfetmek ve tanıtmak üzerine çalışmalar yapmaktadır. Restoranı Bursa ve İstanbul'da bulunmaktadır ve "Taste of Anatolia" gibi projelerle Anadolu'nun lezzetlerini ön plana çıkarmaktadır . Devran lokantasının ziyaretçileri arasında Ömür Şef bulunmaktadır.
TRT 1’de reyting rekorları kıran Taşacak Bu Deniz dizisinin Doktor Oruç’u, Burak Yörük, Gezep karakteri Onur Dilber, Koçarı Adili, Ulaş Tuna Astepe ve film ekibi Devran Lokantasının konuklarından bazılarıdır.
