KİZİRNOS VE ARAKLI'DAKİ HEMŞİN KÖYLERİ

Yazı Boyutu : - +

Bir çoğumuzun bilmediği, Araklı'da saklı kalmış hemşin köyleri "Saklı Ezgiler - Kizirnos" albümünün piyasaya çıkmasıyla birlikte aydınlığa çıktı.

Bir çoğumuzun bilmediği, Araklı'da saklı kalmış hemşin köyleri "Saklı Ezgiler - Kizirnos" albümünün piyasaya çıkmasıyla birlikte aydınlığa çıktı.

Derleme ve arşiv kayıtları Mecit Çeliktaş’a ait olan "Saklı Ezgiler - Kizirnos" albümünde yer alan parçaların hepsi Araklı'nın Kizirnos (kayacık) köyünde yıllar önce söylenmiş, seslendirilmiştir. Bu albümün temelini oluşturan hemşin tulum ağırlıklı ezgiler köyün geçmişine epeyce ışık tutuyor. Köy tarihte hemşin bölgesinden göç almış. Buna istinaden köyde geçmişte tulum çalınmıştır. Zira günümüzde ise düğünlerde, özel günlerde, bayramlarda toplanan kadınlar karşılıklı atma türkü atar, hemşin yöresine ait kıyafetler giyerler. Kizirnos köyü Araklı'nın diğer 42 köyünden ve sahil kesiminden oldukca farklı bir kültüre sahiptir. Köyde kullanılan birçok kelime ise hemşincedir.

Karalahan.Com internet sitesinde ise Araklı'daki Hemşin köyleri ve Kizirnos bakın nasıl kaleme alınmış;

"Harika bir çalışma.mecit çeliktaş çok güzel bir iş yapmış.bende kizirnos un hemen sınır ilçesi horyan lıyım.bu bölgedeki köyler yaklaşık 10 dan fazla köy diğer araklı ve trabzon köylerinden konuşma dili,insan yapısı ,folklor bakımından farklıdır.bu albumde de açıkça belli oluyor sanki bir hemşin gaydesi dinliyoruz.bu bölgenini halkı rize hemşin den gelip buralara yerleşmiştir.hala kökünün hemşinden geldiğini bilenler var,unutanlar yada inkar edenlerde var ermenilik-hristiyanlık sebebiyle .

Ama gerçekten çok ilginç bir bölge araştırılması gerekiyor .konuştuğumuz dildeki türkçe olmayan kelimelerin bir çoğu araklı nın sahil köylerinde bilinmiyor ama hemşin köyleriyle birebir örtüşüyor.en basitinden hemen hemen unutulmaya başlamış sadece yaşlıların kullandığı kadınlara hitap şekli "ka" kelimesi.bitki ve meyve adları tamamen hemşin dekinin aynısı.toponim adlarında ise hemşindekine benzer -it,-ut gibi son eklere çok rastlanır.ayrıca bu albumde bahsedildiği gibi yörede önceden tulum çalınırmış ama hristiyanlık sebebiyle artık unutulmuştur.hala tulum çalan Tis Hasan Dayı nın var olduğunu öğrenmek büyük sevinç.hala kaval ana çalgıdır. insan yapısı olarakta araklı nın sahil halkından çok açık ayrılırlar.hiç tanımayan biri bile olsanız görünüşünden ve şivesinden farklılığı sezebilirsiniz.

Hemşin tarihi belgelerinde de bu göç var zaten.sev-ked bölgesine hemşinden zorla müslümanlaştırılmak sebebiyle kaçıp yerleşen hemşinliler.bir çok ailenin bu konuyla ilgili büyükleri hikayeler anlatır atalarının hristiyan olduğu zorla müslüman olmak zorunda kaldıkları.hatta bu günkü Torosli(Araklı-Kayaiçi) de geçen Ter Karapet hikayesi.Benzer hikayeler Cimla,Cimlagava köyündende var.Hatta Cimla-Kova köyünü Cimla dan müslüman olmayı kabul etmeyenlerin kovularak gelip kurdukları bilinir.

Bildiğim kadarıyla bu bölgedeki hemşin orjinli köyler Araklı; Büyük-Küçük Cimla(Erenler Beldesi,Kestanelik),Cimlagava(Çamlıktepe,Yüceyurt),Büyük-Küçük Ayven(Köprüüstü,Kükürtlü),Büyük-Küçük Aşa(Sularbaşı,Çiftepınar),Foşa(Çukurçayır),Golaşa(Taşgecit),Zifona(Aytaş),Kizirnos(Kayacık),Horyan(Yeşilyurt Beldesi),Torosli(Kayaiçi)  Arsin; Muguzi(Yolaç) ve İşhan köyleri. "